Ameliyat Nedir?

Ameliyat, bir dokunun kesilerek vücuttan alınmasına işlemlerdir.  Ameliyat olacak olan hastalar genellikle hastaneye yatırılır. Bazı küçük ameliyatlarda ise hasta ameliyattan bir süre sonra hastaneden yatmadan evine gönderilebilir. Ameliyat işlemi hastaya anestezi uygulanarak yapılır. Anestezinin spinal, lokal ve genel anestezi gibi değişik türleri bulunmaktadır. 

Ameliyat cerrahi tedavi olarak bilinir. Cerrahi kelimesi, Latincede “Chirurgiae” kelimesine dayanır. Bu kelime “Elle Yapılan” anlamında kullanılır. Hastanın ilaç veya farklı tedavi yöntemleri kullanılarak iyileştirilememesi durumunda ameliyata başvurulur.

Yaralanma, hastalık ve vücutta yer alan yapı bozukluklarının onarılması ameliyat ile gerçekleştirilebilir. Ameliyatlar hastanın durumuna, hastalığın türüne, cerrahın tecrübesine ve eldeki teknik imkanlara göre değişik şekillerde uygulanabilir. Ameliyatlar bazen estetik nedenlerle de uygulanır. 

Ameliyat Çeşitleri Nelerdir?

Ameliyatlar genellikle hasta anestezi altında iken yapılır. Geçmişten günümüze tıp alanında ve teknolojideki yaşanan gelişmelere paralel olarak farklı ameliyat türleri de ortaya çıkmaya başlamıştır. Ameliyatın türü, ameliyatın süresini etkilemektedir. 

Açık Ameliyat

Açık ameliyat, ulaşılmak istenen organ ya da dokuya ulaşabilmek için yeterli büyüklükte bir kesi yapılarak gerçekleştirilen ameliyattır. Bu ameliyatlarda, organın ya da dokunun bulunduğu yere göre vücudun çeşitli noktalarına kesi işlemi uygulanır. Bu kesi ameliyatın türüne göre 15-30 cm arasında değişebilir. Açık ameliyat, el ile kullanılan cerrahi aletlerle uygulanır.

Açık ameliyatta hastanede yatış süresi ve iyileşme süresi kapalı ameliyata göre daha uzun sürer. 1850’li yıllardan sonra anestezi ve antisepsinin keşfi ile ameliyatlarda gelişmeler yaşanmış ve 150-200 yıldır açık ameliyatlar yapılmaktadır.

Kapalı Ameliyat

Kapalı ameliyat, laparoskopik cerrahi ya da endoskopik cerrahi olarak da bilinir. Laparoskopik cerrahi, karın bölgesinde ortaya çıkan hastalıkların tanı ve tedavisinde kullanılır.  İşlem karın cildine yapılan çok küçük kesilerden yapılır.  Laparoskopik cerrahide kesiler çok küçük olduğu için iyileşme süresi daha kısa olmaktadır. 

Laparoskopik cerrahi, ucunda kamera ve ışık olan ve laparoskop adı verilen bir alet ile gerçekleştirilir. Cerrah, karın bölgesindeki küçük kesiden laparoskop ile girerek ameliyatı gerçekleştirir. Bu ameliyatta uygulanan kesi 1.5-2 cm kadardır. Bu yüzden iyileşme süresi ve hastanede kalma süresi daha kısadır. Endoskopik cerrahi de bir kapalı ameliyat türüdür. Endoskopik cerrahide, idrar kanalı gibi doğal boşluklardan girilerek işlem yapılır. Prostat büyümesinde uygulanan HoLEP ameliyatı buna örnek verilebilir. 

Robotik Ameliyat

Robotik ameliyat, cerrahın bir konsola oturarak gerçekleştirdiği bir ameliyattır. Robotik cerrahide, robotun kolları, cerrahın el bileğini taklit eder. Cerrah el bilek hareketleriyle robotun kollarını yönlendirmek suretiyle ameliyatı gerçekleştirir. Robotik cerrahi, da Vinci Robotik Cerrahi sistemi olarak da adlandırılır. Ülkemizde 8-10 yıl gibi bir süredir robotik cerrahi ameliyatları yapılmaktadır. 

Açık Ameliyat Nasıl Yapılır?

Açık ameliyat hasta anestezi altında iken uygulanır. Açık ameliyatlarda ekartör adı verilen ve ameliyat sahasını göstermeye yarayan aletler, makas, pens, koter gibi aletler kullanılır. 

Açık cerrahide, yapılan kesinin büyüklüğü ameliyatın türüne göre değişiklik gösterir. Cerrahi işlem tamamlandıktan sonra açılan katmanlar ve cilt tekrar usulüne uygun olarak kapatılır. 

Açık ameliyat sırasında katmanlar ekartör yardımıyla çekilerek gerilir. Yine katmanlar kapatılırken uygulanan dikişler de gerginlik yapar. Bu durum hastanın ameliyat sonrası dönemde ağrı duyasına neden olur. Ameliyat süresi, ameliyatın türüne göre değişir.

Laparoskopik Cerrahi Nasıl Yapılır?

İlk olarak hastanın durumuna göre lokal veya genel anestezi uygulanır. Karın boşluğu karbondioksit gazı ile şişirilir. Bu işlem sayesinde cerrahi işlem için alan açılmış olur. Cilde yapılan kesiden laparoskop adı verilen ucunda ışık ve kamera olan olan cihaz karın boşluğuna sokulur. Cerrah bu sayede ameliyat bölgesini monitör üzerinden takip edebilir.  Daha sonra yine cilde yapılan küçük kesilerden  trokar adı verilen plastik tüpler yerleştirilir. Daha sonra bu tüplerden özel yapılı cerrahi aletler karın boşluğuna gönderilerek ameliyat gerçekleştirilir. Ameliyat bittiğinde karın içindeki karbondioksit gazı boşaltılır. Laparoskopik cerrahi bazen tanı amacıyla da yapılır. 

Robotik Cerrahi Nasıl Yapılır?

Robotik cerrahi de anestezi altında yapılır. Anestezi sonrasında özel örtülerle kapatılmış olan tamamen steril Da Vinci Robotu kullanılır. İşlem sırasında ilk önce, karın içine bir iğne aracığıyla karbondioksit gazı verilir. Bu sayede karın içerisinde aletler rahat bir şekilde hareket edebilir.  

İşlem sırasında vücutta 1 cm kadar büyüklüğünde 3-4 delik açılır. Açılan bu kesilerden port adı verilen tüp şeklindeki borular karın içine yerleştirilir. Daha sonra robotun kolları monte edilmektedir. Ardından üç boyutlu kamera ve robot kolları entegre edilir. Kolların 540 derece dönme fonksiyonu bulunur. Cerrah konsol üzerinden oturarak kameradan takip ederek ameliyatı gerçekleştirir.

Ameliyat yapılan alan büyütülebilir ve yüksek çözünürlükle 3 boyutlu görüntü üzerinden süreç takip edilir.  Parmak ucu hassaslığı veren iki aparat ile kolların manevrası yapılabilir. Bu ameliyat türü çok pratik ve ülkemizde hızla gelişen bir ameliyat türüdür.

Hangi Ameliyat Türü Daha İyi?

Hastaların tedavi edilmesinde ilaç tedavisi ve diğer tedavi yöntemleri başarı sağlamazsa cerrahi işleme karar verilir. Cerrahi ameliyat genellikle en son seçenek olarak kullanılır. Ameliyata karar verildiğinde ameliyatın uygulanacağı organa ve hastanın durumuna göre ameliyat türü belirlenir. Hangi ameliyat türünün seçileceği, hastanın genel durumuna, cerrahın tercihine göre belirlenir. Her ameliyat türünün avantajları olduğu gibi belirli dezavantajları da bulunur. Ancak genel olarak en iyi ameliyat türü şudur demek, doğru değildir. Tedavi süreci, hastanın konforu ve duruma göre en doğru ameliyat türü olduğunu söylesek yanlış olmaz. Ameliyat türüne operasyon öncesinde karar verilir.

Kaynak Kodu acıklama

Yorum (0)